Yürütmeyi Durdurma Talepli İptal Davası Dilekçesi

İptal davası ne zaman açılır?

İdarenin tek taraflı olarak yaptığı ve sizi etkileyen bir işlem, örneğin ruhsatın iptali, bir başvurunun reddi, disiplin cezası, yıkım ya da kapatma kararı hukuka aykırıysa, işlemin ortadan kaldırılması için iptal davası açılır. İYUK m. 2 iptal davasını, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfaati ihlal edilenlerin açtığı dava olarak tanımlar. Dava, mahkeme başkanlığına hitaben yazılmış imzalı bir dilekçeyle açılır (m. 3).

Dava açmak işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (m. 27/1). Yıkım, tahliye ya da iş yerinin kapatılması gibi işlemler dava sürerken uygulanırsa karar çıktığında eski hâle dönmek zor olabilir. Bu yüzden dilekçede yürütmenin durdurulması (YD) da istenir. Bu şablon, idare mahkemesinde açılacak YD talepli bir iptal davasının iskeletini verir; vergi uyuşmazlıklarının kendine özgü dilekçe kuralları olduğundan vergi davaları için uygun değildir.

Dava açma süresi

Özel kanunda ayrı bir süre yoksa dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür (İYUK m. 7). Süre, işlemin size yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen günden başlar. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden işler; ancak düzenleyici işlem size uygulandığında hem onu hem de uygulama işlemini birlikte dava edebilirsiniz.

Dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını ya da değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilirsiniz. Bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen kısım da hesaba katılarak yeniden işler (İYUK m. 11). Formda gösterilen son gün yalnızca altmış günlük genel süreye göredir; özel kanunlardaki daha kısa süreleri ayrıca kontrol edin.

Yürütmenin durdurulması için iki koşul

Mahkeme yürütmenin durdurulmasına ancak iki koşul birlikte gerçekleşirse karar verebilir: işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması (İYUK m. 27/2). Karar kural olarak davalı idarenin savunması alındıktan ya da savunma süresi geçtikten sonra verilir. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde, örneğin günü belirlenmiş bir yıkımda, savunma beklenmeden de durdurma kararı verilebilir; formda bu durumu işaretlerseniz dilekçeye bu istek eklenir.

Zarar bölümünü genel ifadelerle değil, somut sonuçlarla doldurun: iş yerinin kapanmasıyla gelir kaybı ve çalışanların işsiz kalması, binanın yıkılmasıyla geri dönüşü olmayan kayıp, öğrencinin dönem kaybı gibi. YD kararı kural olarak teminat karşılığında verilir; mahkeme durumun gereğine göre teminat aramayabilir, adli yardımdan yararlananlardan ise teminat alınmaz (m. 27/6). YD isteminin reddine karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine bir defaya mahsus itiraz edilebilir; aynı sebeplerle ikinci kez YD istenemez (m. 27/7 ve 27/10).

Dilekçenin içeriği ve ekler

İYUK m. 3, dava dilekçesinde bulunması gerekenleri sayar. Form bunları şu sırayla doldurur:

• Taraflar: Davacının ve varsa vekilinin adı, soyadı, adresi ve T.C. kimlik numarası; davalı idarenin adı.
• Konu, sebepler ve deliller: Hangi işlemin iptalini istediğiniz, işlemin neden hukuka aykırı olduğu ve buna dayanak belgeler.
• Yazılı bildirim tarihi: İşlemin size bildirildiği tarih; mahkeme süreyi buna göre denetler.
• Ekler: Dava konusu işlemin aslı ya da örneği dilekçeye eklenir. Dilekçe ve eklerin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olmalıdır; tek davalı idare varsa iki takım hazırlayın.
• Yetkili mahkeme: Kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m. 32); kamu görevlilerinin atama, nakil ve disiplin işlemleri gibi konularda ayrı yetki kuralları vardır (m. 33).

Dava açtıktan sonra ve önemli uyarı

Dilekçe yetkili idare mahkemesine ya da ona gönderilmek üzere başka bir idare veya vergi mahkemesine, bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk hâkimliğine verilebilir (İYUK m. 4). Dava açılırken harç ve posta giderleri yatırılır; tutarlar her yıl değiştiği için mahkeme veznesinden öğrenin. E-imzanız ya da avukatınız varsa UDF dosyasını UYAP üzerinden gönderebilirsiniz; bu sitede üretilen UDF imzasızdır.

İptal davası, süre ve yetki hataları nedeniyle hak kaybına çok açık bir dava türüdür. Bu sayfadaki metin yalnızca bir örnek ve iskelettir; hukuki danışmanlık değildir. Özellikle yıkım, kapatma ya da kamu görevinden çıkarma gibi ağır sonuçlu işlemlerde dilekçeyi vermeden önce bir avukata danışın. İşlem nedeniyle uğradığınız zararın tazmini ayrı bir dava türünün (tam yargı davası) konusudur; bunu da avukatınızla değerlendirin. Masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım talebi örneğine bakın.

Kanuni dayanak ve süre

Süre: Özel kanunda ayrı süre yoksa dava açma süresi idare mahkemesinde 60 gün, vergi mahkemesinde 30 gündür; işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar (İYUK m. 7). Süreler değişebilir; dilekçeyi vermeden önce güncel mevzuatı ve tebliğ tarihini kontrol edin.

• İYUK m. 2, 3, 7, 11, 27 — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[İDARE MAHKEMESİ] BAŞKANLIĞINA

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR

DAVACI : [Davacının adı soyadı] (T.C. Kimlik No: [Davacının T.C. kimlik numarası])

[Davacının adresi]

DAVALI : [Davalı idare]

DAVA KONUSU : Davalı idarenin [İşlemin tarihi] tarihli [İşlemin konusu (kısaca)] işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptali istemidir.

TEBLİĞ TARİHİ : [İşlemin size yazılı bildirildiği tarih] (işlemin yazılı bildirim tarihi)

AÇIKLAMALAR :

1- Dava konusu işlem tarafıma [İşlemin size yazılı bildirildiği tarih] tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. Davam, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesindeki dava açma süresi içinde açılmıştır.

2- [Olaylar]

A) Dava konusu işlemin hukuka aykırılığı

1- [İşlemin hukuka aykırılık nedenleri]

2- Açıklanan nedenlerle dava konusu işlem, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından en az biri yönünden hukuka aykırıdır ve iptali gerekir.

B) Yürütmenin durdurulması isteminin koşulları

1- Yukarıda açıklandığı üzere dava konusu işlem açıkça hukuka aykırıdır. İşlemin uygulanması hâlinde ise aşağıdaki telafisi güç veya imkânsız zararlar doğacaktır:

2- [İşlem uygulanırsa doğacak telafisi güç ya da imkânsız zarar]

3- İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin ikinci fıkrasında aranan iki koşul birlikte gerçekleştiğinden, davalı idarenin savunması alındıktan sonra ivedilikle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

4- Durumun gereği gözetilerek yürütmenin durdurulması kararının teminat aranmaksızın verilmesini talep ediyorum (İYUK m. 27/6).

DELİLLER :

1- Dava konusu işleme ilişkin idari dosyanın davalı idareden getirtilmesi, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü yasal delil

HUKUKİ SEBEPLER : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2, 3, 7, 27 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle; öncelikle dava konusu işlemin yürütmesinin teminat aranmaksızın durdurulmasına, ardından işlemin iptaline, yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Davacı

[Davacının adı soyadı]

İmza

EKLER :

1- Dava konusu işlemin örneği

2- İşlemin tebliğ tarihini gösteren belge