İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi

Hangi cezalar için kullanılır?

Belediye zabıtasının, belediye encümeninin, emniyetin, kaymakamlığın ya da bir kamu kurumunun verdiği idari para cezaları birer idari yaptırım kararıdır. Başka kanunlarda aksine hüküm yoksa bu kararlara karşı başvuru yolu Kabahatler Kanunu ile düzenlenir (Kabahatler Kanunu m. 3 ve 27). İzinsiz kaldırım işgali, gürültü, kapalı alanda tütün kullanımı gibi kabahatler için verilen cezalar tipik örneklerdir. Karar bir eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de hükmediyorsa o kısma da aynı dilekçeyle itiraz edilir.

Başvuru mercii sulh ceza hâkimliğidir. Kanun metninde hâlâ "sulh ceza mahkemesi" geçer; bu mahkemeler 6545 sayılı Kanunla kaldırıldığından idari yaptırım başvurularına ilişkin atıflar sulh ceza hâkimliğine yapılmış sayılır (5320 sayılı Kanun ek m. 1). Trafik tutanakları için ayrıca hazırlanan trafik cezasına itiraz örneğini kullanabilirsiniz.

Özel kanunlarda farklı yol olabilir

Kabahatler Kanunu genel kanundur; özel kanunlar başka bir başvuru yolu ya da süre öngörebilir. Örneğin vergi cezalarına karşı vergi mahkemesinde dava açılır (Vergi Usul Kanunu m. 377); bazı kurumların verdiği cezalar da kendi kanunları gereği sulh ceza hâkimliğinde değil, idare mahkemesinde dava konusu edilir. Karar yazısında başvurulabilecek yolun, merciin ve sürenin açıkça yazılması zorunludur (Kabahatler Kanunu m. 26). İtiraz etmeden önce bu bölümü okuyun; yanlış merciye başvurmak süre kaybına yol açabilir.

Bir de karma durum vardır. Aynı işlem kapsamında hakkınızda hem idari para cezası hem de idari yargının görev alanına giren başka bir karar verilmişse, cezaya ilişkin hukuka aykırılık iddiaları da o işlemin iptali istemiyle birlikte idari yargıda görülür (Kabahatler Kanunu m. 27/8). Örneğin ceza ile birlikte ruhsatınız iptal edildiyse sulh ceza hâkimliğine değil, idare mahkemesine dava açılır; bunun için yürütmeyi durdurma talepli iptal davası örneğine bakın.

Süre, ödeme ve taksit

İtiraz, kararın tebliğ ya da tefhim edildiği tarihten itibaren en geç on beş gün içinde yapılır; bu süre geçerse karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Tefhim, kararın yüzünüze okunarak bildirilmesidir: zabıta görevlisi tutanağı orada düzenleyip size imzalattıysa süre o gün başlar. Mücbir sebep yüzünden süreyi kaçıranlar, engelin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurabilir ve bu sebebi dilekçede dayanaklarıyla göstermek zorundadır.

Kanunlarında ayrı bir ödeme süresi yoksa ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; bu sürede ödenirse %25 indirim yapılır ve ödeme, kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (m. 17/6). Ekonomik durumunuz uygun değilse, ilk taksidi peşin ödemeniz koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir; taksitlerden biri zamanında ödenmezse kalan tutarın tamamı tahsil edilir (m. 17/3).

Dilekçede nelere dikkat edilmeli?

Kanun, başvuru dilekçesinde karara ilişkin bilgilerin ve itiraza dayanak delillerin açıkça gösterilmesini ister (m. 27/4). Form bu bilgileri sırayla sorar:

• Kararın kimliği: Kararı veren kurum, karar tarihi ve varsa sayısı, tebliğ tarihi ve ceza tutarı. Bu bilgiler olmadan hangi kararın incelendiği belirlenemez.
• Başvuran: Şirkete verilen cezada başvuran şirkettir; vergi kimlik numarası ve şirketi temsile yetkili kişinin adı yazılır, yetkiyi gösteren imza sirkülerini eklemek yerinde olur.
• Hukuka aykırılık nedenleri: Fiilin hiç işlenmediği, başkası tarafından işlendiği, kararda yer ve zamanın gösterilmediği, kararı verenin yetkisiz olduğu ya da yanlış maddenin uygulandığı gibi nedenleri ayrı satırlara yazın.
• Tutar: Ceza kanunda alt ve üst sınırla belirlenmişse hâkim, başvuruyu kabul ederken cezanın miktarını değiştirebilir (m. 28/9). Formda bu talebi ayrıca işaretleyebilirsiniz.
• Deliller: İzin belgesi, ruhsat, fotoğraf, fatura ve tanık bilgilerini listeleyin. Kararı veren kurum, işlem dosyasının bir örneğini cevabıyla birlikte hâkimliğe göndermek zorundadır.

Başvurudan sonra ne olur?

Hâkimlik önce süre, yetki ve başvuru hakkı yönünden ön inceleme yapar. Başvuru usulden kabul edilirse dilekçenin bir örneği kararı veren kuruma tebliğ edilir; kurum on beş gün içinde cevap verir. Cevap size de tebliğ edilir ve hâkim, isterse ya da talep ederseniz tarafları belirli bir gün ve saatte dinler (Kabahatler Kanunu m. 28).

Son kararda ya başvuru reddedilir ya da idari yaptırım kararı kaldırılır. On beş bin Türk lirası dâhil cezalarda verilen karar kesindir; daha yüksek cezalarda karara tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (m. 28/10, m. 29). Bu sınır 2024 yılında 7499 sayılı Kanunla belirlendi; başvururken güncel metne bakın.

Dilekçe iki nüsha verilir: çıktıyı imzalayıp teslim edin ya da UDF dosyasını e-imzayla UYAP üzerinden gönderin. Buradan indirilen UDF imzasızdır. Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir; ruhsat iptali ya da faaliyetin durdurulması gibi ek yaptırımlar varsa bir avukata danışın.

Kanuni dayanak ve süre

Süre: Kararın tebliğ ya da tefhiminden itibaren en geç 15 gün; mücbir sebepte engelin kalkmasından itibaren 7 gün (Kabahatler Kanunu m. 27/1-2). Özel kanunlarda farklı başvuru yolu ve süre öngörülmüş olabilir. Süreler değişebilir; dilekçeyi vermeden önce güncel mevzuatı ve tebliğ tarihini kontrol edin.

• Kabahatler Kanunu m. 3, 16, 17, 26, 27, 28, 29 — 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[BAŞVURULACAK SULH CEZA HÂKİMLİĞİ]

BAŞVURAN : [Adınız soyadınız ya da şirket unvanı] (T.C. Kimlik No: [T.C. kimlik numarası])

[Adres]

KARARI VEREN : [Kararı veren kurum]

KARAR TARİHİ : [Karar tarihi]

TEBLİĞ TARİHİ : [Tebliğ ya da tefhim tarihi]

CEZA TUTARI : [İdari para cezası tutarı]

KONU : İdari yaptırım kararına karşı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca başvuru ve kararın kaldırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR :

1- [Kararı veren kurum] tarafından [Karar tarihi] tarihinde verilen kararla, [Kararda yazan kabahat (fiil)] gerekçesiyle hakkımda [İdari para cezası tutarı] idari para cezası uygulanmıştır. Karar tarafıma [Tebliğ ya da tefhim tarihi] tarihinde tebliğ edilmiştir.

2- Başvuru, Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesindeki on beş günlük süre içindedir.

3- İdari yaptırım kararı aşağıdaki nedenlerle hukuka aykırıdır:

4- [Kararın hukuka aykırılık nedenleri]

DELİLLER :

1- İdari yaptırım kararı ve tebliğ belgesi

2- Kararı veren kurumun işlem dosyası (Kabahatler Kanunu m. 28/3), tanık, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü yasal delil

HUKUKİ SEBEPLER : 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27, 28 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle başvurunun kabulüne ve idari para cezasına ilişkin idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Başvuran

[Adınız soyadınız ya da şirket unvanı]

İmza