Mahkemeye Genel Dilekçe (Beyan ve Talep)

Genel dilekçe ne zaman kullanılır?

Dava açıldıktan sonra taraflar mahkemeyle çoğunlukla dilekçe yoluyla iletişim kurar. Duruşmada dile getiremediğiniz bir hususu bildirmek, dosyaya yeni bir belge sunmak, adres değişikliğini haber vermek, tutanaktaki bir yazım hatasının düzeltilmesini istemek ya da hâkimden belirli bir işlem talep etmek için ayrı bir kalıp yoksa genel dilekçe kullanılır. Halk arasında "boş dilekçe", "beyan dilekçesi" ya da "talep dilekçesi" de denir.

Bu örnek, görülmekte olan bir dosyaya verilecek dilekçeler için hazırlandı. Yeni bir dava açacaksanız dava dilekçesi, size tebliğ edilen bir davaya yanıt verecekseniz cevap dilekçesi örneğini kullanın; bu dilekçelerin kanunda sayılan zorunlu bölümleri ve süreleri vardır. Delil sunma, bilirkişi raporuna itiraz ya da duruşma mazereti gibi sık karşılaşılan durumlar için de ayrı örnekler bulunur.

Dilekçede hangi bilgiler yer almalı?

Kanun, içeriği ayrıntılı biçimde yalnız dava dilekçesi için sayar (HMK m. 119). Görülmekte olan dosyaya verilen dilekçeler için ayrı bir liste yoktur; yine de mahkemenin dilekçeyi doğru dosyaya ekleyip kolayca anlayabilmesi için aynı mantıkla hazırlanması yerinde olur. Form bu yüzden şu bilgileri sorar:

• Mahkeme ve esas numarası: Dilekçenin doğru dosyaya girmesini sağlayan en önemli bilgidir. Numarayı tebligattan, tutanaktan ya da UYAP'tan "2026/123" biçiminde aynen aktarın.
• Sıfatınız ve karşı taraf: Davacı, davalı, talep eden ya da müdahil olduğunuzu seçin. Karşı tarafı yazarsanız etiketi sıfatınıza göre belirlenir; davacıysanız karşı taraf "DAVALI" olarak görünür.
• Konu: Dilekçeyi neden verdiğinizi tek cümleyle özetleyin. Kalem ve hâkim dilekçeyi önce bu satırdan tanır.
• Açıklamalar: Her satır ayrı numaralı madde olur. Olayı, tarihleri ve dayandığınız belgeyi kısa ve somut cümlelerle anlatın; duygusal ifadeler yerine olgulara yer verin.
• Talep: Mahkemeden tam olarak ne istediğinizi yazın. Hâkim kural olarak taraflardan istenenden fazlasına ya da başka bir şeye karar veremez (HMK m. 26).
• Ekler: Sunduğunuz belgeleri sırayla listeleyin ve belgelerin kendisini dilekçeyle birlikte verin.

Süre var mı?

Genel dilekçe için kanunda herkese uygulanan tek bir süre yoktur; dava devam ettiği sürece dilekçe verebilirsiniz. Ancak dilekçenin konusu belirli bir süreye bağlı bir işlemse o süreye uymanız gerekir. Örneğin mahkeme bir belgeyi sunmanız ya da bir konuda beyanda bulunmanız için kesin süre verdiyse, süre geçtikten sonra o işlemi yapma hakkınız ortadan kalkar (HMK m. 94). Ara kararını ya da duruşma tutanağını bu gözle okuyun.

Süre gün olarak verilmişse tebliğ günü hesaba katılmaz; hafta ya da ay olarak verilmişse süre son haftanın ya da ayın aynı gününde biter (HMK m. 92). Son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde dolar (HMK m. 93). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.

Dilekçeyi nereye ve nasıl verirsiniz?

Dilekçe, dosyanın görüldüğü mahkemeye hitaben yazılır. Kâğıt üzerinde verecekseniz Word ya da PDF çıktısını alıp imzalayın ve adliyedeki ön büroya ya da ilgili mahkemenin kalemine teslim edin; ekleri de aynı anda verin. Dilekçenin kayda alındığını gösteren bir belge istemeniz, ileride verdiğiniz tarihi kanıtlamanızı kolaylaştırır.

Elektronik ortamda gönderim için güvenli elektronik imza gerekir (HMK m. 445). E-imzanız ya da mobil imzanız varsa dilekçeyi UDF olarak indirip UYAP Doküman Editörü'nde açın, kontrol edip imzalayın ve UYAP Vatandaş Portalı ya da Avukat Portalı üzerinden dosyanıza gönderin. Bu sayfada oluşturulan UDF dosyası imzasızdır; imzayı siz atarsınız. Form bilgileri yalnız tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.

Dilekçe verildikten sonra ne olur?

Dilekçe dosyaya eklenir ve hâkimin önüne gelir. Mahkeme talebinizi duruşmayı beklemeden dosya üzerinden karara bağlayabilir ya da bir sonraki duruşmada değerlendirebilir. Gerekli görürse dilekçenizi karşı tarafa tebliğ ederek onun da görüşünü alır; bu, tarafların açıklama yapma ve bilgi sahibi olma hakkını güvenceye alan hukuki dinlenilme hakkının sonucudur (HMK m. 27).

Talebiniz hakkında ne karar verildiğini duruşma tutanağından, size yapılacak tebligattan ya da UYAP Vatandaş Portalı'ndaki dosya kayıtlarından izleyebilirsiniz. Bu metin genel bir örnektir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Davadan feragat, davayı kabul ya da ıslah gibi sonucu doğrudan etkileyen bir işlem yapacaksanız dilekçeyi vermeden önce bir avukata danışın.

Kanuni dayanak ve süre

Bu dilekçe için kanunda herkese uygulanan sabit bir süre yoktur; mahkemenin ya da merciin verdiği süreye uyun ve güncel mevzuatı kontrol edin.

• HMK m. 119, 445 — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[MAHKEME]

DOSYA NO : [Esas numarası] Esas

DAVACI : [Adınız soyadınız / unvanınız]

KONU : [Dilekçenin konusu (kısaca)]

Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasına ilişkin beyan ve taleplerimiz aşağıda açıklanmıştır.

AÇIKLAMALAR :

1- [Açıklamalar]

SONUÇ VE İSTEM :

[Talebiniz]

Gereğini saygılarımla arz ederim.

[Tarih]

Davacı

[Adınız soyadınız / unvanınız]

İmza