Dosya İnceleme ve Belge Örneği Talep Dilekçesi

Dava dosyasını kimler inceleyebilir?

Hukuk davasının tarafları ve davaya fer'î müdahil olarak katılan kişi, dava dosyasını zabıt kâtibinin gözetimi altında inceleyebilir (HMK m. 161). Davada taraf olmayan ama dava ile ilgisi bulunan kişiler de dosyayı inceleyebilir; bunun için ilgilerini ispat etmeleri ve hâkimden izin almaları gerekir. Gizli tutulmasına karar verilen belge ve tutanaklar ise ancak hâkimin açık izniyle görülebilir.

Fer'î müdahil, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan tarafın yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla davaya katılan üçüncü kişidir (HMK m. 66); dosyayı inceleme hakkı bu nedenle taraflarınkine benzer. Taraf olduğunuz dosyayı kalemde incelemek için uygulamada çoğu zaman sözlü talep yeterli olsa da, belge örneği istediğinizde ya da taraf olmadığınız bir dosyada yazılı başvuru yapmak işinizi kolaylaştırır. Bu şablon inceleme ve örnek talebini tek dilekçede birleştirir; yalnız birini de seçebilirsiniz.

Hangi belgelerin örneği istenir?

En sık istenen belgeler; bilirkişi raporu ve ek raporlar, duruşma tutanakları, ara kararlar, karşı tarafın dilekçeleri ve sunduğu deliller, keşif tutanakları ile gerekçeli karardır. Kanun yoluna başvurmayı düşünüyorsanız gerekçeli kararın ve son duruşma tutanağının, bilirkişi raporuna itiraz edecekseniz raporun tamamının ve eklerinin örneğini isteyin. Size tebliğ edilmediğini düşündüğünüz bir dilekçe ya da belge varsa onu da listeye ekleyebilirsiniz. Belgeleri dosyadaki sırasıyla yazmak kalemin işini kolaylaştırır.

Fotokopi mi, tasdikli suret mi?

Dosyadaki bilirkişi raporu, duruşma tutanağı, ara karar ya da gerekçeli karar gibi belgelerin iki türlü örneği alınabilir. Tasdiksiz fotokopi kendi bilginiz ya da avukatınızla paylaşmak için yeterlidir. Belgeyi başka bir kuruma, bankaya ya da başka bir mahkemeye sunacaksanız genellikle kalemin mühür ve imzasını taşıyan tasdikli suret istenir.

İlamın ve mahkeme tutanakları ile diğer evrakın sayfa başına suretleri, tasdikli fotokopiler dâhil, Harçlar Kanunu'na bağlı tarifeye göre harca tabidir (492 sayılı Harçlar Kanunu). Harç tutarları her yıl yeniden belirlendiği için dilekçede rakam yazmadık; dilekçe "ilgili harç ve masraflar ödenecektir" der, tutarı kalemden öğrenin.

Dilekçede nelere dikkat etmelisiniz?

Talebin hızlı karşılanması için kalemin neyi hazırlayacağını açıkça bilmesi gerekir:

• Belgeleri tek tek yazın: "Bütün dosya" yerine belgeyi tarihi ve adıyla belirtin, örneğin "14.09.2026 tarihli bilirkişi raporu". Form her satırı ayrı numaralı madde yapar.
• Sıfatınızı doğru seçin: Davacı, davalı ya da fer'î müdahil değilseniz "dava ile ilgiliyim" seçeneğini işaretleyin, ilginizi kısa bir cümleyle açıklayın ve bunu gösteren belgeyi ekleyin.
• Kimliğinizi belirtin: Teslimde karışıklık olmaması için adınızı tam yazın; kimlik numarası isteğe bağlıdır ama kalemin sizi tanımasını kolaylaştırır.
• Avukatlar için: Avukat ve stajyer vekâletname olmadan da dosyayı inceleyebilir; ancak vekâletname sunmayan avukata belge örneği verilmez. Avukatın onanmasını istemediği örnekler harca tabi değildir (Avukatlık Kanunu m. 46).

Başvuru ve teslim

Dilekçeyi yazdırıp imzalayarak ilgili mahkemenin kalemine verebilirsiniz. E-imzanız varsa UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü'nde açıp kontrol ettikten sonra imzalayarak UYAP üzerinden gönderebilirsiniz. Bu sitede oluşturulan UDF imzasızdır; imzayı siz atarsınız. Dosyanız avukat tarafından takip ediliyorsa dilekçeyi vekilinizin vermesi daha pratik olabilir; formda vekil adını yazarsanız imza bloğu buna göre düzenlenir.

Taraf olduğunuz dosyalardaki evrakın önemli bir kısmını e-Devlet şifrenizle giriş yaptığınız UYAP Vatandaş Portal'da da görüntüleyebilirsiniz. Ancak portalda görünmeyen belgeler ve başka bir kuruma sunacağınız tasdikli suret için kaleme başvurmanız gerekir.

Kapsam ve önemli uyarı

Karar kesinleşip dosya arşive kaldırılmışsa talebinizin karşılanması dosyanın arşivden getirilmesi nedeniyle biraz daha uzun sürebilir; esas numarasını doğru yazmak aramayı kolaylaştırır. Bu şablon hukuk mahkemeleri için Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır.

Metin bir örnektir ve hukuki danışmanlık değildir. Ceza ve idari yargı dosyalarında inceleme ve örnek alma başka kurallara bağlıdır; bu dosyalar için metni uyarlamanız ve ilgili kanunu kontrol etmeniz gerekir.

Kanuni dayanak ve süre

Bu dilekçe için kanunda herkese uygulanan sabit bir süre yoktur; mahkemenin ya da merciin verdiği süreye uyun ve güncel mevzuatı kontrol edin.

• HMK m. 161 — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)
• Avukatlık Kanunu m. 46 — 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[MAHKEME]

DOSYA NO : [Esas numarası] Esas

DAVACI : [Adınız soyadınız / unvanınız]

KONU : Dava dosyasının incelenmesi ve dosyadaki belgelerin örneğinin verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR :

1- Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasında davacı olarak yer almaktayım.

2- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 161. maddesi uyarınca dava dosyasını zabıt kâtibinin gözetimi altında incelemek istiyorum. İnceleme için uygun gün ve saatin tarafıma bildirilmesini talep ediyorum.

3- Dosyada bulunan aşağıdaki belgelerin tasdiksiz fotokopi olarak tarafıma verilmesini talep ediyorum. İlgili harç ve masraflar tarafımca ödenecektir.

1- [Örneği istenen belgeler]

HUKUKİ SEBEPLER : Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 161 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda belirtilen talebimin kabulünü saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Talep Eden

[Adınız soyadınız / unvanınız]

İmza