Suç Duyurusu Dilekçesi

Suç duyurusu nedir, kime yapılır?

Bir suç işlendiğini öğrenen herkes bunu yetkili makamlara bildirebilir. Suçtan zarar gören kişinin yaptığı bildirime şikâyet, başkasının yaptığına ihbar denir; halk arasında ikisine birden suç duyurusu denir. İhbar ve şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da polis ve jandarma gibi kolluk makamlarına yapılır (CMK m. 158). Valiliğe, kaymakamlığa ya da mahkemeye verilen dilekçeler de ilgili başsavcılığa gönderilir.

Başvuru yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Yazılı dilekçenin avantajı, olayı kendi cümlelerinizle eksiksiz ve sıralı anlatabilmeniz ve delillerinizi baştan gösterebilmenizdir. Savcı, bir suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenir öğrenmez gerçeği araştırmaya başlamak ve şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m. 160).

Şikâyet süresi: şikâyete bağlı suçlarda 6 ay

Bazı suçların soruşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır. Bu suçlarda yetkili kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73). 2024 yılında 7531 sayılı Kanunla eklenen kurala göre hakaret suçunda şikâyet süresi, öğrenme ne zaman olursa olsun, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Şikâyete bağlı olmayan suçlarda bu altı aylık süre uygulanmaz; savcılık suçu herhangi bir yoldan öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur ve yalnızca kanundaki dava zamanaşımı süreleri önem taşır. Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı ilgili suç maddesinde belirtilir. Formda suç tarihine göre gösterilen altı aylık son gün temkinli bir hatırlatmadır: süre aslında öğrenme gününden başlar, ama şikâyetinizi geciktirmemeniz her durumda yararınızadır.

Dilekçede neler yer almalı?

Savcılığın soruşturmaya başlayabilmesi için olayın somut biçimde anlatılması gerekir. Kanun, ihbar ya da şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verileceğini öngörür (CMK m. 158/6). Bu yüzden şu bilgileri açıkça yazın:

• Şikâyetçi (müşteki): Adınız, T.C. kimlik numaranız ve size ulaşılabilecek adres; isterseniz telefon.
• Şüpheli: Biliyorsanız adı soyadı ve adresi. Kimliğini bilmiyorsanız "faili meçhul" yazılır; elinizdeki ipuçlarını (telefon numarası, IBAN, araç plakası, kullanıcı adı) ekleyin.
• Suç tarihi ve yeri: Olayın günü ve mümkünse saati; adres ya da internet üzerinden işlendiyse kullanılan site veya uygulama.
• Olayın anlatımı: Ne olduğunu tarih sırasıyla, yorum katmadan anlatın. Formdaki her satır numaralı bir maddeye dönüşür.
• Deliller: Ekran görüntüleri, mesajlar, dekontlar, sağlık raporu, tanıkların adları, kamera kaydı bulunan yerler.
• Suçun adı: Biliyorsanız yazabilirsiniz ama zorunlu değildir; eylemin hangi suç tipine girdiğini savcılık belirler. Bu şablon suç vasfı ya da ceza miktarı önermez.

Dilekçeyi nasıl verirsiniz?

Kural olarak suçun işlendiği yerin Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulur; en yakın polis merkezine ya da jandarmaya da başvurabilirsiniz. Kolluk, el koyduğu olayları Cumhuriyet savcısına derhâl bildirmekle yükümlüdür (CMK m. 161). Çıktıyı imzalayıp adliyedeki savcılık bürosuna teslim edebilir, size verilen evrak kaydını saklayabilirsiniz. E-imzanız varsa UDF dosyasını UYAP üzerinden gönderebilirsiniz; bu sitede oluşturulan UDF imzasızdır, imzayı siz atarsınız.

Dilekçede anlattıklarınızın doğru olmasına özen gösterin. İşlemediğini bildiği hâlde bir kişiye suç isnat etmek iftira, işlenmediğini bildiği bir suçu işlenmiş gibi bildirmek ise suç uydurma suçunu oluşturur (TCK m. 267 ve 271). Emin olmadığınız konuları tahmin olarak belirtmek ya da hiç yazmamak daha doğrudur.

Başvurudan sonra ne olur?

Savcılık delilleri toplar; sizi ve tanıkları dinleyebilir, şüphelinin ifadesini alabilir. Soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme ve soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği isteme hakkınız vardır (CMK m. 234). Bazı suçlarda taraflar uzlaştırmaya yönlendirilir (CMK m. 253).

Soruşturma sonunda yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir ve kamu davası açılır. Yeterli delil yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir ve karar size bildirilir. Bu karara tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m. 172 ve 173). Şikâyetinizden sonradan vazgeçmek isterseniz şikâyetten vazgeçme dilekçesi örneğini kullanabilirsiniz. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir; ağır suçlarda ve karmaşık olaylarda bir avukattan destek alın.

Kanuni dayanak ve süre

Süre: Şikâyete bağlı suçlarda fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay; hakaret suçunda her hâlde fiilden itibaren en çok 2 yıl (TCK m. 73/1-2). Şikâyete bağlı olmayan suçlarda bu süre uygulanmaz. Süreler değişebilir; dilekçeyi vermeden önce güncel mevzuatı ve tebliğ tarihini kontrol edin.

• CMK m. 158, 172, 173, 234 — 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)
• TCK m. 73 — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI]

MÜŞTEKİ : [Adınız soyadınız] (T.C. Kimlik No: [T.C. kimlik numaranız])

[Adresiniz]

ŞÜPHELİ : [Şüphelinin adı soyadı]

SUÇ TARİHİ : [Suç tarihi]

SUÇ YERİ : [Suç yeri]

KONU : Aşağıda anlatılan olay nedeniyle suç duyurusu ve şikâyetimdir.

AÇIKLAMALAR :

1- [Olayın anlatımı]

2- Anlattığım olay nedeniyle zarar gördüm. Şüpheliden şikâyetçiyim; hakkında gerekli soruşturmanın yapılmasını istiyorum.

DELİLLER :

1- Soruşturma sırasında toplanacak tanık beyanları, kayıtlar ve her türlü yasal delil

HUKUKİ SEBEPLER : 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 158 vd., 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Açıkladığım olay nedeniyle şüpheli hakkında soruşturma yapılarak kamu davası açılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Müşteki

[Adınız soyadınız]

İmza