Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi

Bilirkişi raporuna ne zaman itiraz edilir?

Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişinin görüşüne başvurur (HMK m. 266). Hesap, inşaat, tıp, trafik kazası ya da değer tespiti gibi konularda hazırlanan rapor, kararın şekillenmesinde çoğu zaman belirleyici olur. Bilirkişi raporunu mahkemeye verir ve raporun birer örneği duruşmadan önce taraflara tebliğ edilir (HMK m. 280).

Raporda eksik incelenen, hiç değerlendirilmeyen, çelişkili ya da belirsiz noktalar varsa bunları bilirkişi raporuna itiraz dilekçesiyle mahkemeye bildirirsiniz. Rapor lehinize ise kısa bir beyanla rapora katıldığınızı bildirmek de mümkündür; bunun için genel dilekçe örneğini kullanabilirsiniz.

Süre: tebliğden itibaren iki hafta

İtiraz süresi, raporun size tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 281). Süre tebliğ gününe karşılık gelen günde mesai bitiminde dolar; son gün resmî tatile denk gelirse izleyen iş gününe uzar (HMK m. 92 ve 93). Formda tebliğ tarihini yazdığınızda son gün takvime göre gösterilir.

İtirazı bu sürede hazırlamanız çok zor ya da imkânsızsa veya itiraz özel ya da teknik bir çalışma gerektiriyorsa, yine iki haftalık süre içinde başvurarak ek süre isteyebilirsiniz. Ek süre bir defaya mahsus verilir, sürenin bitiminden itibaren işler ve iki haftayı geçemez. Süresinde itiraz etmezseniz rapora karşı sonradan ileri süreceğiniz eleştirilerin dikkate alınması güçleşir; bununla birlikte mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için kendiliğinden ek rapor ya da yeni inceleme isteyebilir.

Mahkemeden neler isteyebilirsiniz?

Kanun, raporu inceleyen tarafa üç seçenek tanır (HMK m. 281/1). Formdaki talep alanı bunlara göre düzenlendi:

• Eksikliklerin tamamlanması: Raporda incelenmemiş ya da eksik incelenmiş hususların bilirkişiye tamamlattırılması. Mahkeme bilirkişiye yeni sorular yöneltip ek rapor alabilir (HMK m. 281/2).
• Açıklama: Belirsiz ya da çelişkili noktalar hakkında bilirkişinin açıklama yapması. Mahkeme bunu yazılı ek raporla ya da belirleyeceği duruşmada sözlü olarak isteyebilir.
• Yeni bilirkişi: Rapor bütünüyle hatalıysa ya da bilirkişinin uzmanlığı konuya uymuyorsa yeni bir bilirkişi atanarak incelemenin tekrarlanması (HMK m. 281/3).

Güçlü bir itiraz nasıl yazılır?

Hâkim raporu kendi bilgisiyle denetlemekte zorlanabileceği için itirazın somut ve izlenebilir olması önemlidir:

• Raporun hangi bölümündeki tespite itiraz ettiğinizi belirtin; genel ifadeler yerine somut hatayı ve doğrusunu gösterin.
• Mahkemenin bilirkişiye yönelttiği soruların tek tek cevaplanıp cevaplanmadığını kontrol edin; görevlendirme kararında inceleme konusu ve sorular belirlenir (HMK m. 273).
• Raporda tarafların adları, incelenen olgular, gerekçe ve sonuç ile tarih ve imza bulunmalıdır (HMK m. 279/2); eksik olanı belirtin.
• Bilirkişi uzmanlığı dışında açıklama yapamaz ve hâkimin yapması gereken hukuki nitelendirmeye giremez (HMK m. 279/4); "sözleşme geçersizdir" gibi değerlendirmelere bu yönden itiraz edebilirsiniz.
• Görüşünüzü desteklemek için konunun uzmanından bilimsel mütalaa alıp sunabilirsiniz; yalnız bu nedenle ayrıca süre istenemez (HMK m. 293).
• Bilirkişinin tarafsızlığından şüpheniz varsa bu ayrı bir yoldur: ret talebi, ret sebebinin öğrenilmesinden itibaren en geç bir hafta içinde yapılır (HMK m. 272).

Dilekçeyi verme ve sonrası

Dilekçeyi kâğıt üzerinde mahkeme kalemine ya da adliyedeki ön büroya verebilir ya da e-imza veya mobil imzayla UYAP üzerinden gönderebilirsiniz. UYAP için UDF'yi UYAP Doküman Editörü'nde açıp imzalayın; bu sayfadan inen UDF imzasızdır. Ek rapor ya da yeni inceleme kararı verilirse mahkeme bunun gideri için avans isteyebilir (HMK m. 324); ara kararı takip edin.

Hâkim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir; rapor hâkimi bağlamaz (HMK m. 282). Bu metin genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Teknik bir rapora karşı itirazınızı hazırlarken bir avukattan ya da konunun uzmanından destek almanız yararlı olur.

Kanuni dayanak ve süre

Süre: Raporun tebliğinden itibaren iki hafta; bu süre içinde istenirse bir defaya mahsus en çok iki hafta ek süre verilebilir (HMK m. 281). Süreler değişebilir; dilekçeyi vermeden önce güncel mevzuatı ve tebliğ tarihini kontrol edin.

• HMK m. 266, 279, 281, 282 — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[MAHKEME]

DOSYA NO : [Esas numarası] Esas

DAVACI : [Adınız soyadınız / unvanınız]

KARŞI TARAF : [Karşı tarafın adı / unvanı]

TEBLİĞ TARİHİ : [Raporun size tebliğ tarihi]

KONU : Bilirkişi raporuna itirazlarımızın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR :

1- Dosyaya sunulan bilirkişi raporu tarafımıza [Raporun size tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmiştir. İtirazlarımız, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 281. maddesi uyarınca süresi içinde sunulmaktadır.

2- [Rapora itirazlarınız]

3- Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 282). Yukarıda açıklanan eksiklik ve çelişkiler giderilmeden rapor hükme esas alınmamalıdır.

HUKUKİ SEBEPLER : Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 266, 279, 281, 282 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle bilirkişi raporuna itirazlarımızın kabulü ile raporda eksik kalan hususların tamamlattırılması ve belirsiz hususların açıklattırılması için bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Davacı

[Adınız soyadınız / unvanınız]

İmza