Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?

Türk Medeni Kanunu, eşlerin boşanmada anlaşmasını ayrı bir yol olarak düzenler. Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır (TMK m. 166). Bu yolda kusur tartışılmaz; ancak hâkimin boşanmaya karar verebilmesi için eşlerin boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu hakkında yaptığı düzenlemeyi uygun bulması şarttır.

Bu düzenlemenin yazıya dökülmüş hâline anlaşmalı boşanma protokolü denir. Protokol çoğunlukla aile mahkemesine verilen dava dilekçesine eklenir ve duruşmada eşlere okunur. Buradaki form, protokollerde sık yer alan başlıkları sırayla sorar: velayet ve kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, mal paylaşımı, maddi ve manevi tazminat, yargılama giderleri.

Hâkim protokolü nasıl değerlendirir?

Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları bizzat dinler ve iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmek ister. Bu yüzden iki eşin de duruşmaya kendisinin katılması gerekir; avukatınız olsa bile hâkim sizi ayrıca dinler. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklikleri iki eş de kabul ederse boşanmaya hükmedilir. Boşanmanın fer'î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m. 184).

Kanun hâkime çocukların menfaatini koruma görevi verdiği için çocuklarla ilgili maddeler özellikle incelenir. Kişisel ilişki günlerinin çocuğun yaşına ve okul düzenine uyması, iştirak nafakasının çocuğun ihtiyaçlarıyla orantılı olması beklenir. Velayet kendisine bırakılmayan eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182); bu nedenle form her çocuk için bir nafaka tutarı ister.

Protokolü yazarken dikkat edilecekler

Protokoldeki her madde, boşanmadan sonra yıllarca uygulanacak bir kurala dönüşür. Şu noktalara özen gösterin:

• Belirsiz ifade kullanmayın: "Baba çocuğu uygun zamanlarda görür" yerine gün, saat ve mümkünse teslim yerini yazın. Belirsiz düzenleme sonradan yeni bir uyuşmazlığa yol açar.
• Tutarları rakamla yazın: İştirak ve yoksulluk nafakasının aylık tutarını, tazminatın miktarını ve ne zaman ödeneceğini açıkça belirtin. Formda nafakaların her yıl TÜFE oranında artacağını gösteren bir madde de seçebilirsiniz.
• Malları ve borçları tek tek sayın: Hangi eşyanın, aracın ya da hesabın kime kalacağını, kredi gibi borçları kimin ödeyeceğini yazın. Taşınmaz devri, vergi ya da kredi sözleşmesine etkisi gibi sonuçları avukatınızdan ve ilgili kurumdan öğrenin; bu örnek bu konularda bilgi vermez.
• Vazgeçme maddelerini bilerek seçin: "Başkaca talebimiz yoktur" gibi bir ifade, ileride mal rejimi ya da tazminat talebinde bulunmanızı engelleyebilir. Hangi haktan vazgeçtiğinizi anlamadan imzalamayın.
• Kişisel ilişkiye uyun: Kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmeyen velayet sahibi aleyhine, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir (TMK m. 182 ve 324). Form bu hatırlatmayı protokole ekler.

Protokol hangi mahkemeye, nasıl verilir?

Boşanma davalarına aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 4); aile mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davalar görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Protokolü iki eş birlikte imzalar ve dava dilekçesiyle birlikte adliyedeki ön büroya verilir ya da avukat aracılığıyla UYAP üzerinden gönderilir.

Formdan indirdiğiniz UDF dosyası imzasızdır. Avukatınız protokolü UYAP'tan gönderecekse dosyayı UYAP Doküman Editörü'nde açıp kontrol ettikten sonra e-imzayla imzalar. Kâğıt üzerinde vereceğiniz protokolü ise iki eş de ıslak imzayla imzalar; mahkeme ve taraflar için yeterli sayıda nüsha hazırlamak işinizi kolaylaştırır.

Duruşmadan sonra ne olur?

Hâkim tarafları dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya ve protokoldeki düzenlemelere karar verir. Protokoldeki nafaka ve kişisel ilişki maddeleri sonsuza kadar sabit değildir: koşullar değişirse nafakanın artırılması ya da azaltılması, velayetin değiştirilmesi için yeniden dava açılabilir. Bu durumlar için nafaka artırım davası ve velayetin değiştirilmesi örneklerine bakabilirsiniz.

Yoksulluk nafakasının süresine ilişkin kanun hükmünde değişiklik söz konusudur: mevzuat.gov.tr'deki dipnota göre Anayasa Mahkemesi, TMK m. 175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiş ve iptalin 30.06.2027'de yürürlüğe gireceğini belirtmiştir. Nafaka maddesini yazarken güncel durumu avukatınıza sorun.

Önemli uyarı: Bu protokol genel bir örnektir ve hukuki danışmanlık değildir. Boşanmanın sonuçları uzun yıllar sürer; protokolü imzalamadan önce mutlaka bir avukata danışın.

Kanuni dayanak ve süre

Bu dilekçe için kanunda herkese uygulanan sabit bir süre yoktur; mahkemenin ya da merciin verdiği süreye uyun ve güncel mevzuatı kontrol edin.

• TMK m. 166, 174, 175, 176, 182, 184 — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

KADIN EŞ : [Kadın eşin adı soyadı] (T.C. Kimlik No: [Kadın eşin T.C. kimlik numarası])

[Kadın eşin adresi]

ERKEK EŞ : [Erkek eşin adı soyadı] (T.C. Kimlik No: [Erkek eşin T.C. kimlik numarası])

[Erkek eşin adresi]

EVLİLİK TARİHİ : [Evlilik tarihi]

[Evlilik tarihi] tarihinde evlenmiş olan ve evliliği en az bir yıldır devam eden biz aşağıda imzası bulunan eşler, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca anlaşarak boşanmak istediğimizi; boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında aşağıdaki hususlarda serbest irademizle anlaştığımızı beyan ederiz.

MADDE 1 – BOŞANMA

Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve ortak hayatı sürdürmelerinin artık mümkün olmadığını kabul ederek anlaşmalı olarak boşanmak istemektedir. Taraflar, hâkim huzurunda bizzat dinlenmeyi ve bu protokoldeki iradelerini serbestçe açıklamayı kabul ederler.

MADDE 2 – MÜŞTEREK ÇOCUKLAR, VELAYET VE KİŞİSEL İLİŞKİ

Tarafların evliliklerinden olan müşterek çocukları, velayetlerinin bırakılacağı taraf ve iştirak nafakaları aşağıda gösterilmiştir:

Velayet kendisine bırakılmayan taraf ile çocuklar arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:

1- [Kişisel ilişki düzenlemesi]

Taraflar, kişisel ilişki düzenlemesine uymayı ve çocukların diğer ebeveynle ilişkisini zedelememeyi kabul ederler. Kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceği taraflarca bilinmektedir.

MADDE 3 – NAFAKA

Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.

Bu protokolde kararlaştırılan nafakalar, her yıl Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılarak ödenecektir.

MADDE 4 – MAL PAYLAŞIMI

Taraflar, evlilik birliği içinde edinilen mallar, eşyalar ve borçlar hakkında aşağıdaki şekilde anlaşmışlardır:

1- [Mal, eşya ve borçların paylaşımı]

Taraflar, bu maddede düzenlenenler dışında mal rejiminin tasfiyesinden doğan başkaca bir talepleri bulunmadığını karşılıklı olarak kabul ederler.

MADDE 5 – MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

Taraflar birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedir.

MADDE 6 – YARGILAMA GİDERLERİ

Taraflar yaptıkları yargılama giderlerini kendileri karşılar; birbirlerinden vekâlet ücreti talep etmezler.

MADDE 7 – DİĞER HÜKÜMLER

Bu protokol, mahkemece onaylanmadıkça geçerli olmaz. Hâkimin tarafların ve çocukların menfaatine göre gerekli gördüğü değişiklikler taraflarca da kabul edilmedikçe anlaşmalı boşanmaya karar verilemeyeceği taraflarca bilinmektedir.

İşbu protokol [Tarih] tarihinde düzenlenmiş, taraflarca okunup içeriği anlaşılarak serbest iradeyle imzalanmıştır.

[Tarih]

Kadın Eş

[Kadın eşin adı soyadı]

İmza

Erkek Eş

[Erkek eşin adı soyadı]

İmza