İcra Mahkemesine Şikâyet Dilekçesi

Şikâyet hangi durumlarda kullanılır?

İcra ve iflas dairelerinin işlemleri kanuna aykırıysa ya da olayın gerçeğine uymuyorsa bu işlemlere karşı icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurulur (İİK m. 16). Şikâyet borcun var olup olmadığını tartışmaz; icra dairesinin yaptığı ya da yapması gerektiği hâlde yapmadığı bir işlemin hukuka uygunluğunu denetletir. Kanunun çözümünü doğrudan mahkemeye bıraktığı konular bu yolun dışındadır.

Uygulamada en sık karşılaşılan örnekler; ailece kullanılan ev eşyasının ya da öğrenci bursunun haczedilmesi, ödeme emrinin ya da başka bir bildirimin usulsüz tebliğ edilmesi ve dosyadaki paranın sebepsiz yere ödenmemesidir. Borca ya da imzaya itiraz şikâyetle yapılmaz; bunlar için ödeme emrine itiraz ya da kambiyo senedine itiraz örneklerine bakın.

Süre: öğrenmeden itibaren 7 gün

Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK m. 16). Süre işlemin yapıldığı günden değil, sizin öğrendiğiniz günden başlar; örneğin haciz sırasında evde değilseniz hacizden haberdar olduğunuz gün esas alınır. Bu yüzden formda öğrenme tarihini ayrıca soruyoruz ve araç bu tarihe göre takvimdeki son günü gösterir. İşlemi nasıl öğrendiğinizi (tutanağın size verilmesi, tebligat, dosya incelemesi gibi) açıklamalarda belirtmek, sürenin hesabında tartışmayı azaltır.

Bir hakkın hiç yerine getirilmemesi ya da işin sebepsiz yere sürüncemede bırakılması için süre yoktur; bu durumda her zaman şikâyet edilebilir. Usulsüz tebligatta ise muhatabın tebliği öğrendiğini beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m. 32); dilekçede bu tarihi açıkça yazmanız önemlidir.

Haczedilemeyecek mallar

Kanun bazı malların haczedilemeyeceğini tek tek sayar (İİK m. 82). Para, altın, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeyler dışında kalan; borçlunun ve onunla aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası bunlardandır. Öğrenci bursları, borçlunun hâline uygun evi ve geçimini daha çok bedenî çalışmasıyla sağlayan borçlunun mesleği için gerekli eşya da koruma altındadır; ancak ev ve meslek eşyasındaki istisna, borcun bu malın bedelinden doğmamış olmasına bağlıdır. Bu malların değeri fazlaysa, bedelinden borçlunun hâline uygun bir kısmı ihtiyacını karşılaması için kendisine bırakılmak üzere haczedilip satılabilir.

Haciz sırasında icra memuru, haczi istenen malın haczinin caiz olup olmadığını değerlendirmek zorundadır. Bu kurala aykırı bir haciz konduysa dilekçede haczedilen eşyayı tek tek sayın, neden bu kapsamda olduğunu somut biçimde açıklayın ve varsa haciz tutanağını ekleyin. Bu malların haczedilebileceğine dair önceden yapılmış anlaşmalar geçerli değildir (İİK m. 83/a).

Dilekçede ve başvuruda dikkat edilecekler

Şikâyetin sonuç vermesi büyük ölçüde dilekçenin açıklığına ve eklere bağlıdır:

• Doğru merci: Şikâyet, işlemi yapan icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. Talep dilekçeyle olabileceği gibi mahkemede tutanağa geçirilerek de yapılabilir (İİK m. 18).
• Somut sebep: İşlemin hangi kurala neden aykırı olduğunu kısa ve açık yazın; genel ifadeler yerine tarih, eşya ve belge belirtin.
• Durdurma talebi: Şikâyet, mahkeme karar vermedikçe icrayı durdurmaz (İİK m. 22). Satış ya da paranın ödenmesi gibi geri dönülmesi zor bir işlem yakınsa durdurma talebini işaretleyin.
• Ekler: Haciz tutanağı, tebligat mazbatası, yerleşim yeri belgesi gibi belgelerin örneğini dilekçeye ekleyin.
• İmza: UDF dosyası imzasızdır; UYAP üzerinden gönderecekseniz e-imza ya da mobil imzayla imzalayın, kâğıt dilekçeyi ıslak imzayla verin.

Mahkeme şikâyeti nasıl karara bağlar?

İcra mahkemesine getirilen işler ivedi sayılır ve basit yargılama usulüyle görülür. Mahkeme, icra dairesinden açıklama isteyip istemeyeceğine ve duruşma yapıp yapmayacağına kendisi karar verir; duruşma yapılmayan işlerde dosya kendisine geldikten sonra en geç on gün içinde karar verir (İİK m. 18). Şikâyet kabul edilirse işlem bozulur ya da düzeltilir; memurun sebepsiz yapmadığı ya da geciktirdiği işin yapılması emredilir (İİK m. 17).

Bu sayfadaki metin genel bir örnektir ve hukuki danışmanlık değildir. Şikâyet konusu işleme göre özel süre ya da usul kuralları bulunabilir; kararsız kaldığınızda bir avukata danışın.

Kanuni dayanak ve süre

Süre: İşlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün (İİK m. 16/1). Bir hakkın yerine getirilmemesi ya da sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet edilebilir (İİK m. 16/2). Süreler değişebilir; dilekçeyi vermeden önce güncel mevzuatı ve tebliğ tarihini kontrol edin.

• İİK m. 16, 17, 18, 22, 82 — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr, güncel metin)

Dilekçe örneğinin tam metni

Aşağıdaki metin, formu boş bıraktığınızda oluşan örnektir; köşeli parantezli yerler sizin bilgilerinizle dolar. Form bilgileriniz sunucuya gönderilmez, dilekçe tarayıcınızda üretilir. Bu metin örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın. Hukuki danışmanlık değildir; süre ve usul için güncel mevzuatı kontrol edin ya da bir avukata danışın. UDF olarak indirdiğiniz dosya imzasızdır; göndermeden önce UYAP Doküman Editörü'nde kontrol edip e-imza ya da mobil imzayla imzalayın.

[İCRA MAHKEMESİ]

ŞİKÂYET EDEN : [Adınız soyadınız / unvanınız]

[Adresiniz]

KARŞI TARAF : [Karşı taraf (alacaklı ya da borçlu)]

İCRA DOSYASI : [İşlemi yapan icra dairesi] [Takip dosya numarası] Esas

KONU : İcra dairesinin [Şikâyet ettiğiniz işlem (kısaca)] işlemine karşı İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca şikâyettir.

AÇIKLAMALAR :

1- Yukarıda numarası yazılı takip dosyasında borçlu olarak yer almaktayım.

2- Şikâyet konusu işlem yapılmış olup bu işlemi [İşlemi öğrendiğiniz tarih] tarihinde öğrendim. Şikâyetim, İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesindeki yedi günlük süre içindedir.

3- Haczedilen mallar, İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi uyarınca haczedilemeyecek mallardandır. İcra memuru, haczi istenen malın haczinin caiz olup olmadığını değerlendirmekle yükümlü olduğu hâlde bu mallar hakkında haciz işlemi uygulamıştır.

4- [Şikâyet sebepleriniz]

DELİLLER : Takip dosyası; her türlü yasal delil.

HUKUKİ SEBEPLER : İcra ve İflas Kanunu m. 16, 17, 18, 22, 82 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığım nedenlerle şikâyetimin kabulü ile şikâyet konusu işlemin bozulmasına ya da düzeltilmesine (İİK m. 17), yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

[Tarih]

Şikâyet Eden

[Adınız soyadınız / unvanınız]

İmza